×

Recensie

Alternative

06 april 2020

The Ex

The Ex & Tom Cora

Scrabbling at the Lock

Geschreven door: Leon Pouwels

Uitgebracht door: Ex Records

Scrabbling at the Lock Tom Cora The Ex 4.5 The Ex & Tom Cora – Scrabbling at the Lock Written in Music https://writteninmusic.com

Op 22 oktober 1895 ontspoorde halverwege de middag in Montparnasse een trein toen de machinist de snelheidslimiet overtrad om op tijd op de plaats van bestemming te zijn. Dit gecombineerd met het te laat remmen leverde een verschrikkelijke ravage op. Wonder boven wonder overleefden alle 130 passagiers het, maar voor Marie-Augustine Aguilard was het ongeval wel fataal. Ze werd getroffen door vallende brokken puin toen ze voor haar man die krantenbezorger was zijn bagage kwam ophalen. De machinist kreeg een gevangenisstraf van 2 maanden opgelegd.

De iconische albumhoes verwijst naar het ontwrichten van de maatschappij. Toevallig gebruikte de Amerikaanse rockband Mr. Big de foto van dit ongeval net een paar maanden eerder dan The Ex voor hun plaat Lean Into It in maart 1991. Vijf maanden later verschijnt Scrabbling At The Lock, een samenwerkingsverband met de geschoolde cellist Tom Cora. Deze muzikant maakt eerder al naam in het experimentele jazzgezelschap Skeleton Crew, waar hij meerdere instrumenten onder zijn hoede neemt.

De klassieke klanken weten de rauwe, gerafelde randjes van The Ex af te schuren tot een gangbaarder geluid, en is te vergelijken met de rol die John Cale jaren eerder met zijn vioolspel bij Velvet Underground vervult. De tegendraadsheid levert ook nu magische momenten op. Om het geluid voller te maken verleent de van Dog Faced Hermans afkomstige gitarist Andy Moor een vriendendienst door zijn geluid beschikbaar te stellen.

Zelfs op de radio is er volop interesse in deze vruchtbare samenwerking. Het stuwende State Of Shock zal vervolgens uitgroeien tot een ware culthit. De geschoolde geladenheid die Tom Cora tevoorschijn haalt wordt overstemd door een stortvloed aan gitaargeweld. Catherine Jauniaux, echtgenote van Tom Cora, verzorgt de emotionele klaagzang. Door de aanwezigheid van Cora kan zijn spel toegepast worden in de meer traditionele songs zoals in het Hongaarse ode aan de vrijheid Hidegen Fujnak A Szelek. Ook hier is het zijn vrouw die vocaal voor prachtig tegenspel zorgt.

Crusoe weet wereldmuziek op een fijne manier te mengen met een flinke portie aan krassende noise. Radeloze zanglijnen van G.W. Sok geven het een filmisch karakter mee. De vocalist laat trouwens op 1993 horen dat hij zich ook goed staande houdt met de accordeon, wat hierdoor net die link naar de traditionele volksmuziek legt.

De krachten van alle partijen komen perfect samen in A Door. De militante gejaagdheid van The Ex, de exotische percussie van Katherina Bornefeld, en daar doorheen Tom Cora die onverstoorbaar de rust probeert te bewaren, al vliegt zelfs hij regelmatig goed uit de bocht. Hetzelfde is er gaande in Total Preparation, maar wil het hierbij ook regelmatig overkomen als een ingehouden ejaculatie, en heeft een minder effectieve werking.

De punkdichter Nico van Apeldoorn, die ook verantwoordelijk is voor de huiveringwekkende woorden bij Wie Vermoordde Hans K.?, levert de lyrics bij Fire and Ice, en wijkt hiermee sterk af van zijn veelal Nederlandstalige teksten. Ondanks dat Tom Cora hier in topvorm verkeert is het Luc Ex die met zijn doordringende dreigende baspartijen de hoofdrol opeist.

De VPRO pakt in het jaar dat de gitaarrock in opkomst is de track State Of Shock goed op. The Ex wordt beloond met een mooie 7e plaats in de Song van het Jaar eindlijst. Begin 1992 mogen ze daar de Popprijs ’91 aan toevoegen. Zo dwars als The Ex is, weigeren ze in eerste instantie om op het Noorderslag festival op te treden en daar de prijs in ontvangst te nemen. Dit heeft als gevolg dat het hele competitie idee geschrapt wordt door Pop BV, en er geen nominaties meer zijn van drie kandidaten, maar dat er alleen een winnaar vermeld wordt. Door deze begrijpelijke aanpassing staat The Ex alleen op het podium, en nemen ze terecht de bekroning in ontvangst.



  1. State of Shock
  2. Hidegen Fújnak a Szelek
  3. King Commie
  4. Crusoe
  5. The Flute's Tale
  6. A Door
  7. Propadada
  8. Batium
  9. Total Preparation
  10. 1993
  11. Fire and Ice
  12. Sukaina

Meer uit deze special

  1. The Ex: meer dan veertig jaar tegen de stroom in (deel 1)
  2. The Ex: meer dan veertig jaar tegen de stroom in (deel 2)
  3. Coddiwomple – The Walk & Other Stories
  4. The Ex – Disturbing Domestic Peace
  5. The Ex – History Is What’s Happening
  6. The Ex – Dignity Of Labour
  7. The Ex – Tumult
  8. The Ex – Gonna Rob The Spermbank (12 inch)
  9. The Ex – Blueprints For A Blackout
  10. The Ex – Pokkeherrie
  11. The Ex – 1936, The Spanish Revolution (dubbelsingle)
  12. The Ex – Wie Vermoordde Hans K.?
  13. The Ex – Aural Guerrilla
  14. The Ex – Joggers and Smoggers
  15. The Ex & Tom Cora – Scrabbling at the Lock
  16. The Ex & Tom Cora – And the Weathermen Shrug Their Shoulders
  17. The Ex & guests – Instant
  18. The Ex – Mudbird Shivers
  19. The Ex – Starters Alternators
  20. The Ex – Dizzy Spells
  21. The Ex – Turn
  22. The Ex – Catch My Shoe
  23. The Ex – 27 Passports
  24. 3Musketiere – Abflug
  25. The Ex – Hands Up! You’re Free (Peel Sessions)
  26. Naar Ethiopië in het spoor van The Ex (deel 1)
  27. Naar Ethiopië in het spoor van The Ex (deel 2)
  28. Terp Records: Een prachtlabel uit de koker van The Ex
  29. Getatchew Mekuria/The Ex & Guests – Moa Anbessa
  30. Mohammed ‘Jimmy’ Mohammed – Hulgizey
  31. Han Bennink & Terrie Ex – The Laughing Owl