The Ex
Blueprints For A Blackout

The Ex is een bijzonder actieve en productieve band. Begin 1984 zijn er voldoende ideeën om een dubbelelpee mee te vullen. En dat gebeurt dan ook: in maart van dat jaar ziet Blueprints For A Blackout het levenslicht. De productie is in handen van twee bekenden: Dolf Planteijdt en Jon Langford (The Mekons). Wat opvalt: de band omringt zich met gastmuzikanten, hetgeen een rijk instrumentarium oplevert, inclusief orgel, viool, marimba, hobo, ritmebox, bierkratten en olievaten. De attitude is nog steeds anarchopunk, de muziek is ongrijpbaarder.
Blueprints For A Blackout is dan ook een elpee waar het experiment ruim baan heeft gekregen, zoals dat op Dignity Of Labour ook al het geval was. Betrof dat nog een mini-elpee, op de nieuwe plaat brengt The Ex niet minder dan 19 nummers bijeen. Een aardige kluif maar de band weet de spanning er toch aardig in te houden, vooral door de muzikale creativiteit en de opwindende, dan wel indringende sferen. De vertrouwde thema’s en het kenmerkende woordspel van G.W. Sok – Grimm Stories, Rabble With A Cause, Animal Harm, om maar wat te noemen – krijgen hierdoor vaak weer een andere lading mee dan op eerdere releases.
Direct vanaf de bevreemdende opening Streetcars Named Desire / Animal Harm (Medley) is al duidelijk dat The Ex niet alleen in vuurkracht en venijn denkt maar dus ook in sferen en verrassingen. Requiem For A Rip Off is een melancholiek instrumentaal nummer gedragen door accordeon. Een bijzondere, stemmige verrassing die Europese volksmuziek op het palet brengt. Het titelnummer van het album ademt overigens ook (Zuid-)Europese folksferen, al is deze indrukwekkende song dankzij de basis van postpunk en de bovenlaag van verbeten spoken word vooral een zinderende mix van stijlen. Fire And Ice laat niet alleen hobo, maar ook een verrassende, vingervlugge akoestische gitaarpartij horen. Dichter Nico van Apeldoorn, een van de drijvende krachten achter de pamflettenreeks Gramschap, levert de tekst:
They work day and night
They work fire and ice
They write off
Cities against oil-wells
Children against money-lenders
Freedom against power
De soms industrieel aandoende percussie op het album is boeiend: Grimm Stories prikkelt op dat vlak enorm en zeker als de saxofoon erbij komt, vallen er parallellen te trekken met het Rotterdamse Kiem, dat in hetzelfde jaar debuteert. Ook The Rise Of The Dutch Republic, dat begint met de moord op Willem van Oranje in 1584 en dan verspringt naar 1984, laat fijne percussie horen, inclusief hand claps. Eigenlijk herbergt alleen Kidnap Connection nog iets van de zware drums van het voorgaande album Tumult (1983). Het tegendraadse Pleased To Meet You is een zoveelste voorbeeld van de eigenzinnige stijl van The Ex, de frasering van Terrie’s gitaar is hier lekker eigenwijs en trekt als een ongrijpbaar maar alomtegenwoordig insect de aandacht. A Goodbuy To You laat onzekerheid en vooral angst horen over wat het jaar 1985 gaat brengen. De bijzondere, industriële ambientgeluiden die G.W. Sok omgeven zijn even intrigerend als ontzagwekkend.
The Ex musiceert dus wederom compromisloos en confronterend op Blueprints For A Blackout, zij het dat de band hier weer andere middelen dan voorheen bij inzet. De boog staat in ieder geval vrijwel continu gespannen, al brengen de diverse ‘nieuwe’ instrumenten soms wel een lichtere toets aan. Op A Plague To Survive fladderen marimba en fluit door noeste geluidslandschappen en op Jack Frost Is Innocent laat de band de ritmebox ratelen.
Zo bevat Blueprints For A Blackout, voor wie het wil horen, een enorm arsenaal aan boeiende geluiden, prikkelende ritmiek, teksten met impact en verrassende injecties van een omvangrijk instrumentarium. Zoals al bleek in de afgelopen jaren is The Ex is een band die heel veel muziek maakt en een groot deel van hun creaties ook daadwerkelijk op plaat uitbrengt. Zo kon ook dit nieuwe album uitgroeien tot een dubbelelpee. De impact van al deze creativiteit was wellicht groter geweest bij een enkele plaat, maar het doet niets af aan het feit dat The Ex ook met dit nieuwe album weer indruk maakt.
The Ex blijft natuurlijk op vele fronten actief in 1984. De band bestijgt het podium weer tientallen keren, waaronder negenmaal in Zwitserland en een aantal keer in het kader van een benefiet-tournee ter ondersteuning van de Britse mijnwerkers, met medewerking van onder meer Nico van Apeldoorn. Aan het eind van het jaar vertrekt Sabien en wordt de plek achter de drumkit overgenomen door Katrin Bornefeld.